Hoe oligarchieën, oorlogsobsessie en politieke blindheid het Westen ontrafelen.
Europa bevindt zich op een historisch keerpunt, gevangen tussen een buitenlandbeleid dat oorlog vooropstelt, en een door schulden geteisterd economisch model dat zijn burgers niet langer dient. Het publieke debat is gereduceerd tot slogans en loyaliteitstests, terwijl het onderliggende systeem met de dag brozer wordt. Een politiek van binaire tegenstellingen – “voor ons of voor hen” – heeft nuchter staatsmanschap verdrongen. Het resultaat is strategische zelfbeschadiging in eigen land en toenemende instabiliteit in het buitenland.
Propaganda komt op de eerste plaats en pas daarna komt beleid aan bod
Op de belangrijkste thema's – Oekraïne, sancties, diplomatie, handel met China – is het debat afgevlakt tot moreel absolutisme. Vragen die elke verantwoordelijke leider voorop zou stellen “Zal dit escaleren? Hebben we de escalatie in de hand? Zijn er uitwegen? Wat zijn de gevolgen op de lange termijn?” worden terzijde geschoven.
Steun je wapenleveringen, dan ben je 'pro-westers'. Zorg je voor de 35% van de bevolking die hun rekeningen niet meer kunnen betalen, dan word je afgeschilderd als een verrader. Dit is geen toeval want het huidige model kan het best worden begrepen als een oligarchische orde in een laat stadium, imperialistisch van aard, uitbuitend van aard en steeds onverschilliger voor het welzijn van de eigen bevolking.
De kosten van deze oorlogen komen rechtstreeks terecht bij westerse bevolking. Energieschaarste, industriële achteruitgang en torenhoge staatsschulden zijn niet de ongelukkige bijproducten van "het juiste doen"; het zijn de voorspelbare gevolgen van beleid dat binnenlandse veerkracht opoffert voor geopolitiek theater.
Duitsland als waarschuwing
Duitsland – ooit de motor van de Europese economie – illustreert de cyclus. De-industrialisatie en energieonzekerheid ondermijnen de maakindustrie. Die schok heeft gevolgen voor dienstverlenende bedrijven die afhankelijk waren van industriële lonen. De belastinginkomsten dalen, de begrotingspositie verslechtert en de financieringskosten van de overheid stijgen.
Er zijn koerscorrecties mogelijk: herstel cruciale energieverbindingen, herstart de kernenergiecapaciteit en herstel het concurrentievermogen. In plaats daarvan wordt de politieke energie opgeslokt door oorlogstaal, terwijl het binnenlands beleid wordt uitbesteed aan de ECB en de EU, die per decreet regeren.
Terwijl kiezers naar alternatieven zoeken, reageren gevestigde partijen niet met hervormingen, maar met pogingen om de oppositie te criminaliseren of buitenspel te zetten, waardoor de klassen- en legitimiteitscrisis escaleert in plaats van wordt opgelost.
Schuld, derivaten en de obligatietijdbom
Onder het politieke drama schuilt een meedogenloze balans. De staatsschulden van belangrijke Europese landen liggen nu op of boven het nationaal inkomen, met daar bovenop nog eens de hoge private schulden. Voeg daar de ondoorzichtige blootstelling aan derivaten aan toe en je krijgt een systeem dat alleen functioneert zolang het vertrouwen blijft bestaan en de rentelasten beheersbaar blijven. Een schok op de Europese obligatiemarkten – Duitse, Franse, Italiaanse, Britse – zou niet netjes ingedamd blijven. Wanneer productieve economieën zich inspannen om financiële verplichtingen na te komen in plaats van de productiecapaciteit te vernieuwen, is een ineenstorting een kwestie van timing, niet van theorie.
Het legaliseren van confiscatie: de door de EU zelf veroorzaakte vertrouwenscrisis
Het nieuwste voorstel: niet alleen het bevriezen, maar het in beslag nemen van Russische staatsactiva – en het normaliseren van deze praktijk voor toekomstig gebruik. Naast de overduidelijke schending van eigendomsnormen, zijn er twee directe gevaren. Ten eerste leert de rest van de wereld dat je Europese instellingen niet kunt vertrouwen met reserves, investeringen of contracten. Ten tweede, zodra je de wet verruilt voor buit, ontaardt de strijd om "wie de buit mag uitgeven" in een ware slachting binnen Europa – met corruptie, juridische oorlogvoering en zelfs geweld als gevolg. Zelfs als confiscatie "zou werken", zou de verleiding om het te herhalen tegen andere doelen (China, India, de Golfstaten) de uittocht uit het euro Atlantische financiële systeem versnellen. Het is institutionele zelfmoord vermomd als morele deugd.
Europa's benarde situatie is geen noodlot; het is een opeenvolging van keuzes. Door debat te veranderen in dogma, welvaart uit te besteden aan propaganda en confiscatie te verwarren met competentie, ondermijnt het blok de fundamenten waarop de macht rust.