Door Frank , 12 september 2026

Geen ruimte voor westers dictaat

Poetin verbindt BRICS-uitbreiding aan systemische crisis in Europa

Poetin New Delhi

Door Frank Dumon

New Delhi, september 2026 – In een toespraak tot medeleiders op de BRICS-top in New Delhi gaf de Russische president Vladimir Poetin een brede beoordeling van de huidige geopolitieke orde, waarbij hij verklaarde dat het tijdperk van unipolaire dominantie definitief voorbij is. In opmerkingen die de opkomst van het Globale Zuiden verbond met diepgaande politieke breuklijnen binnen Europa, betoogde Poetin dat westerse pogingen om hegemonie te handhaven via “koloniaal” denken niet alleen wereldwijd falen, maar ook westerse samenlevingen zelf actief destabiliseren.

Sprekend tot een publiek dat bijna de helft van de wereldbevolking en 40% van het mondiale bbp vertegenwoordigt, karakteriseerde Poetin de overgang naar multipolariteit als onvermijdelijk maar fel betwist. Hij beschuldigde gevestigde machten ervan deze verschuiving te weerstaan door middel van “tarievenoorlogen, illegitieme sancties, economisch dictaat, chantage, inmenging in binnenlandse aangelegenheden en brute kracht.” Volgens de Russische president komen deze tactieken voort uit een denkwijze die de wereld verdeelt in een “bloeiende tuin” en “wilde jungles”, waardoor dominante naties ten koste van anderen kunnen leven terwijl ze weigeren de veranderende realiteit te accepteren.

“Het hele systeem van internationale betrekkingen faalt,” waarschuwde Poetin, en merkte op dat oude brandhaarden worden aangewakkerd en nieuwe conflicten worden uitgelokt.

Hij benadrukte dat BRICS een centraal knooppunt van wereldwijd bestuur is geworden juist omdat het werkt op basis van gelijkheid, goed nabuurschap en respect voor beschavingsdiversiteit – waarden die hij scherp contrasteerde met wat hij beschreef als een op regels gebaseerde orde die door “God weet wie” is opgesteld.

Alternatieve infrastructuur opbouwen

Naast kritiek op bestaande instellingen zoals het IMF en de WTO, die volgens hem moeite hebben zich aan te passen aan verschuivende economische realiteiten, schetste Poetin concrete stappen naar alternatieve infrastructuur. Deze omvatten een op BRICS gebaseerd betalings- en verrekeningssysteem, een nieuw investeringsplatform, een herverzekeringsmechanisme, een graanbeurs en Ruslands deelname aan de nieuw opgerichte Wereldorganisatie voor Samenwerking op het gebied van Kunstmatige Intelligentie in Shanghai. Hij benadrukte dat het louter moderniseren van erfenisinstellingen onvoldoende is; er zijn volledig nieuwe regelgevende kaders nodig voor baanbrekende sectoren zoals digitale handel en fintech.

Cruciaal was dat Poetin deze visie van institutionele hervorming verankerde in de centraliteit van het Handvest van de Verenigde Naties, en opriep tot uitbreiding van de Veiligheidsraad om Azië, Afrika en Latijns-Amerika beter te vertegenwoordigen. “Echt multilateralisme” werd niet zozeer gepresenteerd als antiwesterse sentiment, maar als een noodzakelijke correctie om universele welvaart en stabiliteit te waarborgen.

De Europese tegenreactie

De implicaties van deze systemische kritiek werden pijnlijk duidelijk tijdens een daaropvolgend persmoment, toen Poetin werd gevraagd naar het recente electorale succes van de Alternative für Deutschland (AfD) in Saksen en vergelijkbare trends in heel Europa. Hoewel hij weigerde direct commentaar te geven op de Duitse binnenlandse politiek, kadertte hij deze ontwikkelingen als symptomen van diepgaande strategische fouten van westerse elites.

“Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie voelden ze zich op de top van de Olympus en geloofden ze dat alles hen was toegestaan,” verklaarde Poetin. Hij identificeerde drie elkaar versterkende categorieën van fouten: veiligheid, energiebeleid en historisch geheugenverlies. Wat veiligheid betreft, herhaalde hij dat de oostwaartse uitbreiding van de NAVO en regimeverandering in Oekraïne de grondoorzaken van het huidige conflict zijn, en betoogde dat westerse steun voor separatisme in de Kaukasus en elders al lang vóór de crisis bestond.

Wat energie betreft, wees Poetin op Europa’s afwijzing van stabiele, op olie geïndexeerde gascontracten ten gunste van op beurzen gebaseerde prijsvorming als een zelf toegebrachte wond, gedreven door speculanten in plaats van producenten. “Gas is geen standaard grondstof,” waarschuwde hij, en merkte op dat opslagdoelen nu worden gedicteerd door kortetermijnwinstmotieven in plaats van fysieke zekerheid, waardoor prijzen naar onhoudbare niveaus worden gedreven.

Een verraad aan Kohls erfenis

Misschien wel het meest indringende fragment was Poetin die zich de erfenis van voormalig bondskanselier Helmut Kohl, die hij persoonlijk kende herinnerde. “Hij geloofde dat de toekomst van Europa alleen kon worden veiliggesteld door nauwe, bondgenootschappelijke betrekkingen met Rusland,” herinnerde Poetin zich. “De politieke elites van vandaag hebben een heel andere opvatting. Ze maken hun bevolking bang met een fictieve Russische dreiging… Maar die dreiging bestaat niet, en heeft nooit bestaan.”

Hij waarschuwde dat openlijke discussies over het stationeren van troepen op Oekraïens grondgebied neerkomen op directe oorlog met Rusland – een vooruitzicht waarvan hij gelooft dat Europese burgers het steeds meer erkennen als het logische eindpunt van het huidige beleid. “Dat is, naar mijn mening, precies wat ten grondslag ligt aan de recente verkiezingsuitslagen in de Bondsrepubliek,” concludeerde hij.

Poetins uitspraken in New Delhi zijn een samenhangend verhaal: dezelfde hoogmoed die verzet tegen multipolariteit in het buitenland aanjaagt, erodeert democratische consensus en economische stabiliteit in eigen land. Terwijl BRICS zijn rol als architect van alternatief bestuur consolideert, is de boodschap aan het Westen duidelijk – de keuze is niet langer tussen dominantie en verval, maar tussen aanpassing en irrelevantie. Voor de lezers van Jakobijn onderstreept dit een cruciaal moment waarop verschuivingen in mondiale machtsstructuren niet langer verre geopolitieke abstracties zijn, maar krachten die de Europese politiek van binnenuit hervormen.

Bronnen

View PDF